پارسی|English|العربي
  • کانال آپارات دکتر میرزایی
  • کانال تلگرام دکتر میرزایی
+98 21 88205697
+98 912 4013258

ایمپلنت فوری دندان

(ایمپلنت فوری دندان (یک مرحله ای

ایمپلنت دندان جایگزینی عالی برای دندان از دست رفته است که امروزه محبوبیت آن به شدت رو به افزایش است. ایمپلنت از یک پست (پایه) تیتانیومی تشکیل شده که در استخوان فک جایگذاری میشود و برای نگه داشتن تاج دندان به جای ریشه دندان طبیعی طراحی شده است. پست ایمپلنتهای مرسوم در مرحله جایگذاری در استخوان فک قرار داده میشوند و چندین ماه در جای خود میمانند تا با استخوان فک جوش بخورند و سپس در مرحله دیگری لثه باز میشود و تاج دندان، بریج (پل) و یا دندان مصنوعی بر روی پست ایمپلنت قرار داده میشود. امروزه ایمپلنت فوری درمانی رو به افزایش است. در این روش ظرف 48 ساعت پس از جراحی ایمپلنت، تاج موقتی روی دندان قرار داده میشود و در مدت جوش خوردن استخوان باقی می ماند. سپس در پایان دوره التیام یا جوش خوردن، دندان موقتی با تاج دائمی جایگزین میشود.

ایمپلنت فوری چیست؟

ایمپلنت فوری شیوه ای از درمان ایمپلنت است که در آن تاج موقتی اندکی پس از جایگذاری ایمپلنت در استخوان فک، روی ایمپلنت قرار میگیرد. این دندان جایگزین موقتی معمولا به دقت شکل داده میشود به طوری که در تماس با دندان سمت مقابل قرار نمیگیرد و صرفا برای زیبایی لبخند است تا زمانی که تاج دائمی جایگزین شود.

شکل- تاج موقتی در بالا تاج دائمی در پایین

ایمپلنتهای فوری میتوانند عملکردی نیز باشند به این معنی که در تماس با دندان مقابل قرار گرفته و برای خوردن نیز مورد استفاده قرار میگیرند. این ایمپلنتهای فوری عملکردی، زمانی استفاده میشوند که چند دندان وابسته به ایمپلنت در یک ردیف در جلوی دهان قرار دارند و توسط متصل کننده سختی مانند دندان مصنوعی به هم متصل میشوند. یک نمونه متداول از این حالت دندان مصنوعی 4 تایی قوس پایین است. این تکنیک همه ایمپلنتها را به یکدیگر متصل و قفل میکند تا در دوران جوش خوردن، در استخوان فک محکم قرار بگیرند. به این شیوه هر نیرویی که اعمال آن ممکن است باعث شود یک ایمپلنت تنها با شکست مواجه شود، در این حالت بین چند ایمپلنت تقسیم میشود و مشکلی ایجاد نمیکند.

در هر دو حالت، بیمار در مدت زمانی که باید منتظر بماند تا ایمپلنت به استخوان جوش بخورد، از لبخندی با ظاهر طبیعی بهره میبرد. در حالی که ممکن است این گزینه به نظر خیلی جذاب برسد اما باید با فواید و خطرات بالقوه ایمپلنت فوری در مقایسه با روشهای مرسوم جایگذاری ایمپلنت آشنا شوید چرا که این تکنیک برای هر فردی مناسب نیست. مفهوم ایمپلنت فوری مفهوم جدیدی نیست و از دهه شصت میلادی که ایمپلنت مدرن دندان ارائه شد و در مراحل اولیه خود قرار داشت، مورد استفاده قرار میگرفت. اگر چه پیشرفت در فناوریهای تصویر برداری این عمل را بسیار موفقیت آمیزتر کرده است.

عملکرد ایمپلنت فوری

استفاده از سی تی اسکن دندانپزشک را قادر میسازد ایمپلنت دندان را با دقت در استخوان فک جایگذاری کند. آچار ترک مخصوصی مقدار گشتاور ایمپلنت در حین جایگذاری را اندازه میگیرد. این فناوری باعث میشود بتوان ایمپلنت را تحت شرایط ایده آل در مقدار مناسب استخوان سالم جایگذاری کرد.

دوره جوش خوردن در این روش به اندازه ایمپلنتهای مرسوم اهمیت دارد و ماهها طول میکشد تا فرایند یکپارچگی استخوان انجام شود. یکپارچگی استخوان (استئو اینتگریشن) فرایندی است که بافت جدید استخوان فک در اطراف پست ایمپلنت تشکیل میشود و ارتباط مستقیم و کامل بین ایمپلنت و استخوان ایجاد میشود که موجب محکم شدن ایمپلنت در جای خود میشود.

مطالعات نشان داده اند که عدم اختلال در فرایند یکپارچگی استخوان حیاتی است به طوری که حتی حرکات میکروسکوپی در ایمپلنت میتواند مشکلاتی در اتصال بین پست و استخوان ایجاد کند و مهار این حرکت برای موفقیت ایمپلنت فوری، الزامی است. برای جلوگیری از حرکت ایمپلنت چند راه وجود دارد: یا چند ایمپلنت به یکدیگر اسپلینت میشوند و یا ترتیبی داده میشود که دندان جایگزین تک ایمپلنت با دندانهای مقابل تماس نداشته و فشاری به آن وارد نشود.

اگر چه پیشگیری از هر حرکتی در پست ایمپلنت دندان در دوره جوش خوردن اهمیت دارد اما برخی تحقیقات نشان داده اند که اعمال مقداری نیرو به ایمپلنت ممکن است مفید باشد چون رشد سلولهای جدید استخوانی در اطراف پست ایمپلنت را تسریع میکند اما این فشارها باید با پارامترهای دقیق اعمال شود تا موفقیت آمیز باشد.

روش جایگذاری ایمپلنت

آزمایشهای تشخیصی

همه انواع جراحی ایمپلنت دندان باید با دقت زیاد برنامه ریزی شوند. درمان با مشاوره شما با دندانپزشک شروع میشود. دندانپزشک باید همه سوابق پزشکی و دندانی شما را پیش از انجام آزمایشهای تشخیصی بداند. این آزمایشها عبارتند از عکس، پرتوی ایکس از دندان و سی تی اسکن. داده های به دست آمده از این آزمایشها باید آنالیز شود تا کیفیت استخوانی که قرار است ایمپلنت را احاطه کند، ارزیابی شود. برخی از دندانپزشکها این فرصت را در اختیار بیماران قرار میدهند که عکسهای دهانشان را ببینند. این تصاویر میتواند درک بهتری از درمانهای پیشنهاد شده را در اختیار بیمار قرار دهد.

یک نکته مهم در این درمان این است که باید استخوان کافی وجود داشته باشد تا پست ایمپلنت به خوبی پشتیبانی شود و اطمینان حاصل شود که دندان جایگزین شده طبیعی به نظر میرسد. در صورتی که استخوان کافی وجود نداشته باشد، اغلب با پیوند استخوان این مشکل پیش از جایگذاری ایمپلنت حل میشود. همچنین بافت لثه برای احاطه کردن ایمپلنت و تاج باید کافی باشد چون این امر بر زیبایی کار تاثیر گذار است. معمولا بیمار میخواهد تاج ایمپلنتش مانند یک دندان طبیعی از لثه بیرون بزند. بافت لثه را در صورت لزوم میتوان از محل دیگری در دهان پیوند زد. در این مرحله دندانپزشک بهترین محل را برای ایمپلنت در نظر میگیرد و اندازه مناسب ایمپلنت را مشخص میکند.

هنگامی که دندانپزشک همه این اطلاعات را دریافت کرد، برای جراحی برنامه ریزی میکند. جراح از راهنمای جراحی ویژه ای استفاده میکند تا در حین جراحی محل دقیق جایگذاری ایمپلنت مشخص باشد.

جراحی ایمپلنت فوری

برای کمک به موقعیت یابی ایمپلنت، از یک راهنما که معمولا از اکریلیک ساخته میشود (شکل زیر)، استفاده میشود تا محل مطلوب و دقیق ایمپلنت مشخص شود.

شکل- راهنمای جراحی

جراح پست ایمپلنت را با استفاده از راهنمای جراحی، مستقیما در استخوان فک جایگذاری میکند. جراحی برای وارد کردن پست خیلی سریع بوده و اغلب تحت بی حسی موضعی انجام میشود. در صورتی که نیاز به چند ایمپلنت داشته باشید یا خیلی عصبی و مضطرب هستید میتوانید از دندانپزشک بخواهید آرام بخش بیشتری برایتان استفاده کند. اندکی پس از اتمام جراحی جایگذاری ایمپلنت، دندان جایگزین شما به ایمپلنت متصل میشود.

فواید و خطرات ایمپلنت فوری

هیلینگ کپ (healing cap) بافت نرم اطراف ایمپلنت را شکل میدهد و آن محل را برای قرار گیری تاج دائمی، آماده میکند.

فواید ایمپلنت فوری عبارت است از:

  • کاهش مدت درمان: با این روش، جایگزینی تقریبا فوری دندان جلویی امکان پذیر میشود. در روش ایمپلنتهای مرسوم اغلب سه تا شش هفته ماه طول میکشد تا درمان کامل شود. در نتیجه بسیاری افراد ترجیح میدهند از گزینه های سریعتر مانند بریج استفاده کنند هر چند کارایی آن کمتر است و فواید ایمپلنت از جمله محافظت از استخوان فک را نخواهد داشت.
  • تنها یک جراحی لازم است: ایمپلنت، اباتمنت و تاج موقتی همه در یک مرحله جراحی جایگذاری میشوند که این امر زمان کلی درمان را تا حد قابل توجهی کاهش میدهد. در این روش نیازی نیست که پس از سه تا شش ماه از جایگذاری ایمپلنت، دوباره لثه شکافته شود تا اباتمنت و تاج بر روی آن متصل شود.
  • بافت لثه بهتر با تاج هماهنگی پیدا میکند: در روش مرسوم ایمپلنت، هیلینگ کپ استوانه ای بر روی ایمپلنتی که تازه کاشته شده است، قرار میگیرد تا بافت لثه را شکل دهد. در ایمپلنت فوری بافت لثه را با تاج موقتی میتوان شکل داد که از نظر شکل بیشتر به تاج دائمی شباهت دارد بنابراین بافت لثه با تاج دائمی هماهنگی بیشتری دارد و نتیجه کار از نظر زیبایی بهتر خواهد بود.
  • عدم نیاز به دندان مصنوعی موقتی یا تحمل ظاهر بی دندان: در ایمپلنت فوری تاثیر فیزیکی و روانی از دست دادن دندان با جایگزینی سریع آن کاهش می یابد به طوری که دیگر نیازی به دندان مصنوعی متحرک و یا تحمل ظاهر بی دندان در دوره جوش خوردن وجود ندارد.

    خطرات ایمپلنت فوری

  • حتی کوچکترین حرکت خطر شکست درمان را افزایش میدهد: متصل کردن فوری تاج تکنیک بسیار دقیقی است و جراح باید احتیاطهای لازم را انجام دهد تا مطمئن شود ایپمپلنت در مدت یکپارچگی با استخوان فک، هیچ حرکتی نخواهد داشت.
  • این تکنیک تنها در برخی شرایط مناسب است: ایمپلنت را باید در استخوان محکم جایگذاری کرد و بایدNcm  35 گشتاور را تحمل کند. این امر در دندانهای جلویی که دندانهای دو طرف آنها قوی و سالم هستند بهترین کارایی را دارد. همچنین برای جایگزینی کل دندانهای فک پایین در شرایطی که استخوان قوی و متراکم باشد، این کار موفقیت آمیز است. ایمپلنت فوری برای جایگزینی کل دندانهای بالایی مناسب نیست چون استخوان فک بالا تراکم کمتری داشته و به ندرت استحکام کافی را داراست.
  • همه جراحی های ایمپلنت درصد کمی ریسک دارند: چندین فاکتور وجود دارد که میتواند برای درمان مشکل ساز باشد. در صورتی که یکپارچگی ایمپلنت با استخوان فک موفقیت آمیز نباشد یا بافت لثه پیرامون آن عفونی باشد، شکست درمان ایمپلنت در کوتاه مدت ممکن است اتفاق بیفتد. خطر عفونت در بلند مدت وجود دارد و همیشه احتمال شکست مکانیکی ایمپلنت در صورت اعمال نیروی بیش از حد را باید در نظر گرفت.

جایگزینها

مراقبت مناسب از ناحیه اطراف ایمپلنت در چند ماه اول پس از جراحی برای پیشگیری از عفونت و اطمینان از عدم اعمال نیروی بیش از حد به ایمپلنت، اهمیت زیادی دارد.

شکل- ایمپلنت دو مرحله ای (در مرحله اول پست فلزی در استخوان جایگذاری شده و روی آن پوشیده شده است)

در صورتی که انجام این سطح از مراقبت و نگهداری برای بیمار مشکل است، بهتر است استفاده از ایمپلنتهای مرسوم دندان را در نظر بگیرد که در دو مرحله جراحی انجام میشود. در مرحله اول ایمپلنت در استخوان فک جایگذاری میشود و روی آن پوشیده میشود و چند ماه می ماند تا با استخوان فک جوش بخورد. در این مدت توسط بافت لثه از آن محافظت میشود. سپس جراحی دیگری انجام میشود تا روی ایمپلنت باز شود و اباتمنت و تاج به آن متصل شوند.

انواع دیگر جایگزین ایمپلنت فوری، دندان مصنوعی و بریج ثابت است که مدت درمان کوتاه اما کارایی کمتر دارد.

چه افرادی برای ایمپلنت فوری مناسبند؟

افرادی که سلامت عمومی و سلامت دهانی مناسبی دارند برای ایمپلنت فوری ایده آل هستند. در صورتی که سیگار میکشید، وضعیت پزشکی دارید که بر سیستم ایمنی تان تاثیر میگذارد یا توانایی جوش خوردن در بدن را کاهش میدهد و یا در صورتی که دوز بالای بیس فسفونات مصرف میکنید، این عمل برایتان مناسب نیست. داروهای بیس فسفونات خطر مرگ استخوان حتی پس از جراحی های کوچک را افزایش میدهند به ویژه اگر به عنوان بخشی از درمان سرطان به صورت درون رگی تزریق شوند. افرادی که دوز کم بیس فسفونات را مصرف میکنند (به عنوان مثال برای درمان پوکی استخوان) در خطر بالای مرگ استخوان قرار ندارند.

دندان قروچه یا بهم فشردن دندانها نیز تاثیر منفی بر درمان ایمپلنت میگذارد چون فشار زیادی بر تاج و پست ایمپلنت وارد میکند. بیمارانی که ایمپلنت دندانی استفاده میکنند باید به بهداشت مناسب دهان پایبند باشند در غیر این صورت ممکن است بافت اطراف پست دچار عفونتی مشابه بیماری لثه با عنوان پری ایمپلنتیت شود. این وضعیت در صورت عدم درمان فوری میتواند به عدم موفقیت ایمپلنت منجر شود.

مقایسه موفقیت ایمپلنت فوری با ایمپلنت دو مرحله ای

همین که ایمپلنت جایگذاری شد، باید سلولهای استخوانی جدید در اطراف پست ایمپلنت رشد کنند تا ایمپلنت با استخوان فک در آمیخته شود و برای همیشه در جای خود محکم بماند. سابقا تصور میشد جایگذاری تاج ایمپلنت در دوره یکپارچگی استخوانی احتمال شکست درمان را افزایش میدهد و پست ایمپلنت باید سه تا شش ماه در جای خود بماند و سپس مرحله اتصال تاج انجام شود تا موفقیت بلند مدت تضمین شود.

اما تحقیقات جدید نشان میدهد ثبات اولیه پست ایمپلنت در تعیین نرخ موفقیت آن مهمتر است. ثبات اولیه با فاکتورهایی مانند تراکم استخوان، نیروی اعمال شده به محل ایمپلنت و تعداد ایمپلنتهایی که به یکدیگر متصل هستند، تعیین میشود. نتیجه این پژوهش این است که تفاوت قابل توجهی بین موفقیت ایمپلنت فوری و ایمپلنت دو مرحله ای وجود ندارد.

برای ایمپلنتهای تکی باید مدتی بدون تاج ( در دوره جوش خوردن) سپری شود تا خطر حرکت میکروسکپی و در نتیجه شکست درمان به حداقل برسد. به همین علت ایمپلنت فوری در مورد ایمپلنتهای تکی اغلب تنها برای دندانهای جلویی ارائه میشود و تاج موقتی طوری طراحی میشود که در دوره جوش خوردن هیچ تماسی با دندانهای دیگر نداشته باشد تا نیرویی به آن وارد نشود.

نتیجه

ایمپلنت فوری در برخی شرایط خاص مفید است اما بیمار باید به دقت از نظر آمادگی برای این درمان ارزیابی شود. همچنین باید جراح تجربه و مهارتهای کافی برای کار گذاشتن دقیق ایمپلنت داشته باشد تا خطر حرکات میکروسکپی و در نتیجه شکست درمان، کاهش یابد. در صورتی که برای ایمپلنت فوری وضعیت شما مناسب نیست میتوانید ایمپلنت دو مرحله ای استفاده کنید اگر چه کمی درمان طولانی تر میشود.