پارسی|English|العربي
  • کانال آپارات دکتر میرزایی
  • کانال تلگرام دکتر میرزایی
+98 21 88223212,13
+98 922 4013258

درمانهای دندانپزشکی متداول در کودکان

 

درمانهای دندانپزشکی متداول در کودکان

روکش (تاج) استیل ضد زنگ

روکش استیل ضد زنگ برای ترمیم دندانهای عقبی کودک مورد استفاده قرار میگیرد که پوسیدگی زیاد دارند و پر شدگی های سفید (کامپوزیت) برای آنها مناسب نیست.
هنگامی که پوسیدگی دندانهای عقبی درمان نشوند، مینا، عاج و گاهی اوقاع عصب دندان به طور گسترده دچار آسیب میشوند. در چنین مواردی پر شدگی همرنگ دندان راهکار بادامی بوده و استفاده از روکش استیل ضد زنگ ضرورت پیدا میکند. این روکشهای پیش ساخته نقره ای رنگ به دندان شیری چسبانده میشوند تا از آسیب بیشتر این دندانها تا زمان افتادن طبیعی دندان جلوگیری شود.

پر شدگی همرنگ دندان (رزین کامپوزیت)

 پرشدگی همرنگ دندان برای ترمیم دندانهای جلویی یا عقبی و یا در نواحی که حفظ زیبایی دندان اهمیت دارد، استفاده میشوند. کامپوزیتها برای ترمیم ترک خوردگی و یا نواحی پوسیدگی دندان مورد استفاده قرار میگیرند. رنگ مواد ترمیمی کامپوزیت به دقت شبیه به رنگ طبیعی دندان انتخاب میشود.

شکل- تصویر سمت چپ پیش از درمان و تصویر سمت راست پس از درمان را نشان میدهد.

پرتوی ایکس (رادیوگراف)

به طور کلی کودکان به دفعات بیشتری نسبت به بزرگسالان به تصویر پرتوی ایکس نیاز پیدا میکنند. دهان آنها دائما در حال رشد و تغییر است. تصویر پرتوی ایکس میتواند ضعف ساختارهای دندان مانند معدنی زدایی را که در حالت عادی برای چشم غیر مسلح قابل مشاهده نیست، به خوبی نشان دهد. کودکانی که در خطر کمتر پوسیدگی دندان قرار دارند به دفعات کمتری به پرتوی ایکس نیاز دارد. همچنین میتوان از رادیوگرافی دیجیتال که تقریبا یک چهارم پرتوی ایکس مرسوم تشعشع دارد، استفاده کرد.

تمیز کردن حرفه ای دندان

در مراجعه به دندانپزشک، ابتدا سابقه پزشکی کودک دریافت میشود تا پزشک مطمئن شود کودک از سلامت عمومی مناسبی برخوردار است و هر گونه فاکتوری که بر وضعیت سلامت دهان و دندان کودک تاثیر میگذارد، در نظر گرفته میشود. سپس دهان معاینه میشود. دندانهای کودک کاملا تمیز و جرم گیری میشوند تا از هر گونه پلاک و جرم (رسوبات سخت روی سطوح دندان) پاک شوند چون در صورتی که پلاکها و جرمها باقی بمانند پوسیدگی دندانی و بیماری لثه ایجاد میکنند. پس از تمیز کردن دندان، فلوراید به دندانها استعمال میشود تا به محافظت از دندان و تقویت نواحی ضعیف آن کمک شود. آکادمی دندانپزشکی اطفال امریکا توصیه میکند کودکان سالم حداقل هر شش ماه یکبار به دندانپزشک مراجعه کنند تا وضعیت دهان و دندان آنها ارزیابی شود. اگر کودکی نیازهای ویژه ای دارد یا در مقابل پوسیدگی دندان آسیب پذیرتر است، توصیه میشود به دفعات بیشتر به دندانپزشک مراجعه شود.

فلوراید

پوسیدگی دندان زمانی ایجاد میشود که ضعفی در ترکیب معدنی مینای دندان وجود داشته باشد. فلوراید معدنی سازی مجدد این نواحی تضعیف شده را تسریع میکند بنابراین به پیشگیری از پوسیدگی دندان کمک مینماید. فلوراید در حالت طبیعی به مقدار کمی در برخی آبهای آشامیدنی ممکن است وجود داشته باشد. فلوراید را در بسیاری از محصولات بهداشتی دهان مانند خمیر دندان و دهان شویه میتوان یافت. دندانپزشک به منظور تجویز مقدار مشخصی فلوراید مورد نیاز کودک، وضعیت او را به دقت ارزیابی میکند. به طور کلی باید مراقب فلوراید بیش از حد زیاد و فلوراید بیش از حد کم باشید. زیادی فلوراید نیز میتواند به دندانهای در حال رشد آسیب وارد کرده و منجر به فلوروز شود و از طرفی کمبود فلوراید دندان را در معرض پوسیدگی دندان قرار میدهد. فلوروز در اشکال مختلف دیده میشود و با ایجاد لکه های سفید، بر رشد دندانهای دائمی تاثیر منفی میگذارد.

پوسیدگی و کرم خوردگی دندان

پوسیدگی یا کرم خوردگی دندان یک بیماری پیشرونده است که اغلب در سنین خیلی پایین آغاز میشود. باکتریهایی که در حالت طبیعی در دهان زندگی میکنند، از قند موجود در غذاها و نوشیدنیها استفاده کرده و اسید تولید میکنند. این اسید مینای دندان را از بین میبرد و به بافتهای حساس لثه آسیب وارد میکند. با از دست رفتن و ضعیف شدن مینای دندان، نقاط ضعفی در دندان پدید می آید. این نقاط ضعف به تدریج سوراخ میشوند و این آسیب به عصبهای دندان میرسد و به وضعیتی غیر قابل بازگشت تبدیل میگردد. این وضعیت باعث کشیدن زود هنگام دندان کودک میشود.

درمان در مراحل اولیه کلید موفقیت است. هر چه زودتر پوسیدگی دندان شناسایی شود، دندانپزشک بهتر میتواند دندان را با پر شدگی همرنگ دندان ترمیم کند. اگر پوسیدگی دندان خیلی عمیق باشد، درمان عصب پالپوتومی و روکش استیل ضد زنگ یا کشیدن دندان از جمله گزینه های درمانی موجود هستند. استفاده از مسواک و نخ دندان، استعمال مقدار مناسب فلوراید و رژیم غذایی متعادل مقدار پوسیدگی دندان را به حداقل رسانده و به کودک کمک میکند لبخندی زیبا و دندانهایی سالم داشته باشد.

مراقبت پیشگیرانه ارتودنسی

هرگز برای مراقبت از سلامت دهان کودک دیر نیست. شناسایی مال اکلوژن (بهم ریختگی یا کج و نامرتب بودن دندانها) یا مشکلات بایت مداخله و راهنمایی زود هنگام در کودکان امری ضروری است. درمان پیشگیرانه ارتودنسی مانع از درمانهای گسترده و طولانی در آینده میشود.

کشیدن دندان

کشیدن دندان در موارد پوسیدگی شدید دندان، آخرین راه حل به شمار می آید. اگر دندان مولر شیری زود بیفتد یا کشیده شود، یک فضا نگهدار به جای آن گذاشته میشود تا فضا برای دندان دائمی حفظ شود. برخی از موارد کشیدن دندان برای درمانهای ارتودنسی انجام میشوند.

درمان پالپ (پالپوتومی)

درمان پالپ یا پالپوتومی به درمان عصبها و رگهای خونی عفونی در دندان گفته میشود. درمان پالپ معمولا به دو دلیل لازم میشود: پوسیدگی گسترده دندان یا وارد آمدن آسیب به دندان. در صورتی که درمان پالپ در موارد لازم انجام نشود کودک دچار درد شدید دندان، عفونت، تورم و یا از دست دادن دندان خواهد شد.

بسیاری از پوسیدگی های دندان به قدری عمیق میشوند که به عصبها میرسند و باعث ایجاد درد و ناراحتی میگردند. در این موارد بخش عفونی عصب باید خارج شود. عصبهای سالم دست نخورده باقی می مانند. هدف از پالپوتومی افزایش طول عمر دندانهای شیری است تا نیازی به کشیدن دندان و استفاده از فضا نگهدار تا زمان بیرون زدن دندانهای دائمی، وجود نداشته باشد. به عبارت دیگر با حفظ دندان غذا جویدن آسانتر شده و همچنین فضا برای بیرون زدن دندانهای دائمی حفظ میشود.

شکل- در عمل پالپوتومی بخش عفونی پالپ دندان (در مرکز دندان) خارج میشود.

سیلانت یا شیار پوش

سیلانت به پوشش پلاستیکی نازکی گفته میشود که روی سطح جونده دندانهای عقبی قرار میگیرد و در پیشگیری از پوسیدگی دندان بسیار موثر است. شیارها و حفره های طبیعی سطح جونده دندانها معمولا به محلی برای تجمع پلاکها تبدیل میشود. این شیارهای کوچک بیشتر از هر جای دیگر دندان مستعد بروز پوسیدگی دندان در کودکان و نوجوانان هستند و فلوراید موضعی کمترین تاثیر را در این بخش دارد. شیار پوش و فلوراید در کنار هم به پیشگیری از پوسیدگی دندان کمک میکنند. شیار پوش به طور متوسط حداقل 5 تا 10 سال دوام خواهد داشت (با مراقبت مناسب). در هر چکاپ دندانپزشکی شیار پوش بررسی میشود. برای افزایش طول عمر شیار پوش کودکان از دادن غذاهای ترد و سفت به کودک اجتناب کنید.

شکل- شیار پوش بر روی شیارهای دندانهای عقبی قرار میگیرد.

فضا نگهدار

فضا نگهدار زمانی مورد استفاده قرار میگیرد که دندان شیری زودتر از موعد می افتد یا کشیده میشود. در این شرایط از فضا نگهدار برای حفظ فضا استفاده میشود تا زمانی که دندان دائمی بیرون بزند. سپس فضا نگهدار از دهان کودک خارج میشود و جای آن را دندان دائمی میگیرد.

شکل- فضا نگهدار در جای خالی دندان افتاده قرار گرفته است تا فضای لازم برای بیرون زدن دندان دائمی را حفظ کند.

ترجمه از منابع معتبر و آکادمیک  بین المللی